Samsung vượt Apple, lấy lại ngôi vương smartphone năm 2026 giữa cơn bão giá RAM

Samsung trở lại ngôi đầu — nhưng thị trường thì đang co lại

Theo dự báo mới nhất từ Counterpoint Research, Samsung Electronics sẽ giành lại vị trí số 1 thị trường smartphone toàn cầu trong năm 2026, vượt qua Apple. Điều đáng nói là chiến thắng này diễn ra trong bối cảnh cả ngành đang lao dốc: tổng lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu dự kiến giảm 14,3% trong năm nay.

Samsung là một trong số rất ít cái tên đi ngược dòng, với mức tăng trưởng dự kiến 0,8% — vừa đủ để nhích lên trước Apple. Đây không phải câu chuyện Samsung ra mắt sản phẩm đột phá, mà là câu chuyện về khả năng chống chịu trước một cuộc khủng hoảng đang âm thầm bóp nghẹt cả ngành: giá chip nhớ tăng vọt.

Vì sao Samsung không bị cuốn theo cơn bão giá chip nhớ

Cốt lõi vấn đề nằm ở tình trạng thiếu hụt cung chip nhớ (memory chip), đã trở nên nghiêm trọng hơn suốt năm 2026. Chi phí linh kiện này đội lên khiến hầu hết nhà sản xuất smartphone phải trả giá đắt cho từng chiếc máy xuất xưởng.

Samsung tránh được cú đấm này vì một lý do rất thực tế: hãng tự sản xuất chip nhớ cho chính mình. Chuỗi cung ứng tích hợp theo chiều dọc, cộng với hệ thống phân phối và quan hệ với các nhà mạng đã được xây dựng qua nhiều năm, giúp Samsung không phải phụ thuộc vào bên thứ ba giữa lúc giá linh kiện leo thang.

Ông Yang Wang, chuyên gia phân tích chính của Counterpoint, nhận định việc Samsung trở lại vị trí số 1 "đến từ năng lực linh kiện nội bộ, danh mục sản phẩm rộng và các quan hệ vận hành, bán lẻ đã được thiết lập từ trước" — không phải nhờ một cú hích công nghệ nào đó.

Ai chịu thiệt: các hãng Trung Quốc lãnh đòn nặng nhất

Nếu Samsung là ngoại lệ hiếm hoi tăng trưởng, thì phần còn lại của thị trường — đặc biệt là các thương hiệu Trung Quốc — mới là bên gánh chịu hậu quả trực tiếp.

Counterpoint dự báo Huawei, Oppo, Xiaomi, Vivo và Honor có thể chứng kiến lượng xuất xưởng giảm tới 34% ở những phân khúc nhạy cảm về giá. Lý do đơn giản: các hãng này phụ thuộc nhiều vào chip nhớ mua ngoài, nên khi giá linh kiện tăng, biên lợi nhuận của họ bị bào mòn nhanh hơn nhiều so với Samsung.

Một minh chứng cụ thể: mùa hè năm nay, Oppo đã bắt đầu cắt giảm quy mô thương hiệu OnePlus — cái tên hiếm hoi của Trung Quốc từng chen chân được vào thị trường Mỹ nhờ chiến lược giá rẻ táo bạo. Đây là dấu hiệu cho thấy chiến lược cạnh tranh bằng giá đang mất dần hiệu quả khi chi phí linh kiện tăng.

Để thích ứng, Xiaomi, Vivo và Honor đều đang tái cấu trúc danh mục sản phẩm, chuyển hướng phát triển các dòng máy cao cấp hơn — vì chỉ có phân khúc premium mới đủ biên lợi nhuận để hấp thụ chi phí linh kiện leo thang.

Ngoại lệ đáng chú ý là Huawei. Do lệnh trừng phạt từ Mỹ, hãng này đã buộc phải tự xây dựng năng lực sản xuất phần cứng riêng trong nhiều năm qua — và giờ đây, chính sự "cô lập bắt buộc" đó lại giúp Huawei là một trong số ít thương hiệu Trung Quốc được dự báo duy trì tăng trưởng đáng kể.

Apple: an toàn nhưng không được lạc quan như Samsung

Apple cũng được xem là có khả năng chống chịu tốt trước áp lực giá linh kiện, tương tự Samsung. Tuy nhiên, Counterpoint giữ quan điểm dè dặt hơn với hãng này so với Samsung trong dự báo lần này — đồng nghĩa Apple khó có cửa giành lại vị trí số 1 ngay trong năm 2026.

Đáng chú ý, các yếu tố vốn được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho ngành — như tính năng AI trên thiết bị và mẫu iPhone màn hình gập được đồn đoán ra mắt trong năm nay — lại không được xem là động lực đủ mạnh để tạo ra một "siêu chu kỳ" nâng cấp toàn ngành.

"Máy gập và AI trên thiết bị sẽ hỗ trợ việc khác biệt hóa sản phẩm và cao cấp hóa, nhưng không được kỳ vọng tạo ra một chu kỳ xuất xưởng bùng nổ trên diện rộng", ông Wang nói.

Ngành smartphone đang bước vào giai đoạn thanh lọc

Counterpoint dự báo thị trường sẽ tiếp tục giảm trong năm 2027, trước khi phục hồi vào năm sau đó. Nói cách khác, đây không phải là một cú sốc ngắn hạn mà là một chu kỳ suy giảm kéo dài, buộc toàn ngành phải tái định hình cấu trúc cạnh tranh.

Theo Wang, việc ngành đẩy nhanh quá trình hợp nhất (consolidation) vẫn là kịch bản cơ sở xuyên suốt chu kỳ suy thoái này — tức là những hãng nhỏ, phụ thuộc nguồn cung bên ngoài và cạnh tranh chủ yếu bằng giá sẽ ngày càng khó tồn tại độc lập.

Câu hỏi để lại: chip nhớ có đang định hình lại trật tự ngành smartphone?

Điều thú vị của câu chuyện này không nằm ở việc Samsung bán được bao nhiêu máy, mà ở việc ai kiểm soát chip nhớ — thứ vốn được xem là linh kiện "nền", ít được chú ý lại đang trở thành yếu tố quyết định ai thắng ai thua trong một ngành công nghiệp trưởng thành như smartphone.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, câu hỏi đặt ra là: liệu các hãng Trung Quốc có buộc phải đi theo con đường mà Huawei và Samsung đã chọn  tự chủ sản xuất linh kiện cốt lõi hay sẽ chấp nhận co lại thành những thương hiệu ngách cao cấp, nhường sân chơi đại chúng cho kẻ kiểm soát được chuỗi cung ứng?